Hoe ziet het leven na Pasen eruit? Loop je voortdurend te fluiten omdat de zon schijnt en alle donkere wolken verdwenen zijn? Nee, dat is onrealistisch. Je kent een diepe vreugde maar je beseft ook dat er nog zoveel situaties zijn waarin opstandingsleven verborgen is.
Toch leef je met Pasen in de rug wezenlijks anders. De theoloog H. Berkhof bracht dat kernachtig onder woorden: “De opwekking maakt ons opgewekt, de opstanding opstandig”. De wanhoop en teleurstelling van de vrienden van Jezus maakten plaats voor een vernieuwd en sterk geloof. Zonder opstanding was er slechts sprake van wijlen Jezus van Nazareth. Nu leven we in de Geest met de opstanding als een revolutionaire kracht.
Van Berkhof leerde ik ook dat je in het geloof altijd met twee woorden spreekt. Je laat je door het Evangelie steeds corrigeren voor eenzijdigheden. Zo blijft je geloof dynamisch en in beweging. Pasen maakt opgewekt én opstandig.
Berkhof begon als predikant in Lemele. Op zondag 6 oktober 1940 preekte hij in Ommen. Enkele NSB’ers dienden een aanklacht tegen hem in. De Gestapo arresteerde hem en zette hem in een politiecel gevangen. Berkhof preekte die zondag over ‘Wees arglistig als de slang en argeloos als de duiven’ (Matteüs 10:16) De NSB’ers die Berkhof aanklaagden hoorden erin dat de Duitsers de wolven zouden zijn en de Nederlanders de schapen. Maar waar het Berkhof om ging was het gevaar dat mensen verkeerde denkbeelden argeloos omarmden. Natuurlijk bedoelde hij het nationaalsocialisme met zijn rassenwaan en verheerlijking van de eigen cultuur. “Zelf zijn we bang om belijdende kerk te zijn. Maar Jezus zegt: Ik zend u. En ook: Ik ben met u. Dat geeft moed en troost. Want aan Hem is de overwinning.”
Ik vind het een aansprekend en actueel voorbeeld van leven vanuit Pasen. Pasen is leven met troost én moed. Je weet je geborgen en je bent alert en waakzaam. Maar dat godsvertrouwen is niet naïef. Er zijn machten, stemmen die vragen om een verzet. Om opstandigheid. Als het Evangelie voor het karretje van politieke idealen gespannen wordt en Christus uit beeld raakt. Als met een beroep op behoud van cultuurchristendom mensen buitengesloten worden, rechtsbeginselen alleen voor bepaalde groepen gelden of migranten gedemoniseerd worden. Dan is verzet nodig. Opgewekte opstandigheid.
Op 22 mei verschijnt Hendrikus Berkhof. Een biografie. Auteur: Karel Blei. Verkrijgbaar in de lokale boekhandel, € 39,99.
Reacties